EOQ — Ekonomik Sipariş Miktarı
Endüstri · Optimum sipariş miktarı ve toplam yıllık stok maliyeti
Q* = √(2DS / H) · TC = √(2DSH)
💡 EOQ, sipariş verme ve stok tutma maliyetlerinin eşitlendiği noktadır.
Stok yönetiminde iki karşıt maliyet baskısı vardır: sık sipariş vermek her seferinde sabit bir sipariş maliyetine (nakliye, işlem, kurulum) neden olurken, nadir ve büyük siparişler yüksek stok tutma maliyetine (depolama, sermaye bağlanması, bozulma riski) yol açar.
Ford W. Harris’in 1913’te yayımladığı klasik EOQ (Economic Order Quantity) modeli, bu iki maliyetin toplamını minimize eden optimum sipariş miktarını matematiksel olarak türetir. Modelin zarif sonucu şudur: optimum noktada, yıllık toplam sipariş maliyeti tam olarak yıllık toplam tutma maliyetine eşittir — bu araç bu özelliği doğrulama testlerinde de kontrol eder.
Modelin varsayımları ve sınırları: Klasik EOQ, talebin sabit ve kesin olarak bilindiğini, tedarik süresinin sıfır olduğunu ve indirim/miktar iskontosu olmadığını varsayar. Gerçek dünyada talep belirsizliği varsa, ayrıca bir güvenlik stoğu hesaplanmalıdır — bu araç bunu kapsamaz.
Bu aracın hesap mantığı, elle hesaplanmış sayısal bir doğrulama testiyle kontrol edilmiştir. Test kaynağı: src/lib/calc/eoq.test.ts.
- [12] Harris, Ford W.. "How Many Parts to Make at Once". Factory: The Magazine of Management, 10(2), 135--136. 1913. (EOQ modelinin ilk tanımı; yeniden basım: Operations Research 38(6), 1990) ↗
Sonuçlar eğitim ve ön boyutlandırma amaçlıdır; nihai mühendislik tasarım kararları için ilgili standartlara ve yetkili bir mühendisin onayına başvurulmalıdır.